الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

645

دقائق العلاج ( فارسي )

سانتيگرم زهره ( مرارة ) مار بخورد و نيز خوردن پنج گرم نوشادرى كه از مدفوع انسان تصعيد شده باشد مفيد است و اگر زهره غليواج را در عصاره باديان بسايند و سه هفته در آفتاب بگذارند و تا وقت نياز محفوظ نگهدارند و با تركه بيد پوست‌كنده آن را به چشم بكشند سم از دست و پايش بيرون مىرود و از كارهائى كه آزمايش شده اينست كه داروئى را كه از هند مىآورند و نام آن جذابة السم است گرفته و آن را مرطوب كرده و بر محل گزيدگى ببندند سم را به كلى بيرون مىكشد و اگر سم شديد باشد بايد چند بار پشت سر هم آن را عوض كنند و چه‌بسا كه از شدت سم مىشكند و اين دارو جسمى سياه و متخلخل و براق و سبك است و شكلهاى گوناگونى دارد و گاهى اخلاط سفيدى بر آن ديده مىشود و كسى كه آن را از هند آورده بود براى من حكايت كرد كه در شهرى بنام كهنه سمندر اين خاك را از معدنى كه در آنجا است بيرون مىآورند و سازندگان آن را بهر شكل كه بخواهند خمير كرده و در كوره ذوب آهن مىپزند و چنين گفت كه براى تجارت فولاد به آن شهر رفته و پختن آن را ديده است و گفت كه فولاد از خاك معادن متعددى كه در آنجاست بدست مىآيد و خاك‌ها را مخلوط كرده و در ظرفهاى سفالى ذوب مىكنند و يك معدن ندارد . مؤلف اعلى الله مقامه بعدها در حاشيه اضافه مىفرمايد كه ما طرز ساختن اين دارو را ديديم و آزموديم و عمل كرديم و صحيح و مؤثر است و راهش اين است كه شاخ بز كوهى را تكه‌تكه مىكنند و با سوهان مىسايند و بهتر اين است كه از طرف برآمده و طرف صاف سوهان زده شود و اگر قطعات را بخيسانند سوهان كارى آسان‌تر است سپس دو قطعه از گل داغ مىگيرند و آنها را مانند پوست گردو درست كرده و در كف آنها آهك زنده مىريزند و قطعه‌هاى

--> - زرشك ، نوشادر ، ترمس ، گردو ، غليواج ، انغوزه ، سركه ، طلا ، سيسنبر فلفل ، ماء المحدد و نارگيل دريائى آمده است مراجعه كن . مؤلف اعلى الله مقامه